In een eerder blog heb ik je laten zien wat er gebeurt als je je in de communicatie en interactie laat leiden door interne ruis. Het effect van het laten leiden door interne ruis is meestal dat mensen op zichzelf gericht raken en doorslaan in hun kracht. Maar ze hebben dat niet door. Ook niet wat dat met de ander doet. Die raakt meestal ook ingekaderd. Zo ontstaan knellende interactiepatronen.

Knellende interactiepatronen zijn ineffectief en schadelijk voor zowel de taak als de relatiekant van het werk. Het zijn negatieve ervaringen, gedachten en gevoelens die mee kunnen spelen bij een volgend gesprek.

Knellende interactiepatronen zijn ineffectief en schadelijk in je werk.

In dit blog geef ik aan welke knellende interactiepatronen er zijn en wat je kunt doen om die te kunnen voorkomen of doorbreken. Zodat jij je invloed kunt vergroten, effectiever bent, minder irritaties en frustraties kent en meer bereikt.

De theorie die ik hierbij volg is die van de Roos van Leary. Deze theorie is ontwikkeld door de Britse psycholoog Timothy Leary (22 oktober 1920 – 31 mei 1996). De Roos van Leary bekijkt het gedrag van mensen vanuit de behoeften invloed en acceptatie, en onderscheidt acht communicatiestijlen. (Bekijk deze YouTube-video voor een korte introductie.) Het is een communicatiemodel dat inzicht geeft in natuurlijke interactiepatronen tussen mensen, en in hoe je de communicatie effectief kunt beïnvloeden.

Door de interactiepatronen te begrijpen, kun je je invloed vergroten en ervaar je minder frustraties.

Er zijn, vanuit die communicatiestijlen, vier interactiepatronen die iedereen herkent en er in meer of mindere mate ervaring mee heeft.

  1. Agressiespiraal
  2. Meester-slaaf model
  3. Spel van leiden en volgen
  4. Knellende liefdesdans

Figuur: Roos van Leary, interactiepatronen en Interpersoonlijk Profiel (amoebe/rode lijn). Bron Leary Academy.

  1. Agressiespiraal. Het spel tussen de Grenzensteller en de Opstandige. Het relatievoorstel tussen deze typen ontstaat als de Grenzensteller sterk voor zichzelf en zijn belangen en behoeften opkomt. Hij/zij stelt heel duidelijk grenzen en kan aanvallend, conflict zoekend en agressief op een ander overkomen. Met dit gedrag ontlokt hij/zij opstand bij de Opstandige. Wat zich uit in opstandig, rebels of kritisch gedrag. De Ja-maar uitspraak – is dus Nee – en het blijven benoemen van bezwaren, zijn kenmerkend voorbeelden van opstandig gedrag.

Hoe op te lossen? De Grensbepaler: stel je eigen belangen, behoeftes en meningen uit en luister eerst naar de ander. De Opstandige: probeer niet direct je kritiek te uiten, maar benoem het gedrag van de ander, wat het met je doet en wat je graag zou willen. Angers gezegd, geef feedback m.b.v. de 3 G’s: Gezien gedrag, Gevoeld gedrag of Gevolg en Gewenst gedrag.

 

  1. Meester-slaafmodel. Het spel tussen De Bepaler en de Stille. Het overmatige gedrag van de persoon die graag bepaald is concurreren en overheersen. Tegenspraak wordt meestal niet geduld. Het gedrag van de Bepaler kan door een ander worden ervaren als zelfingenomen en autoritair. Het ontlokt de Stille in mensen. Zeker degene die van nature bescheiden en stil zijn, en het liefste willen gehoorzamen, trekken zich steeds meer terug uit de communicatie en interactie. Ze zijn onbenaderbaar, sluiten zich af, zijn onzichtbaar en negeren de boel.

Hoe op te lossen? De Bepaler: trek jezelf eens wat meer terug, wacht af en laat de ander zijn zegje doen. Zodra je als Bepaler afwacht en een open vraag stelt, is de kans groot dat de Stille in actie komt. De Stille: neem eens initiatief en kom zelf met een voorstel of idee.

 

  1. Spel van leiden en volgen. Het spel tussen de leider en de volger. De Leider is iemand die gemakkelijk initiatief neemt en de kar trekt. Hij/zij voert graag de boventoon en heeft een sterk verantwoordelijkheidsgevoel. De valkuil van dit gedrag is zich overal mee bemoeien, voortdurend in het middelpunt staan en domineren. Dit doorgeslagen gedrag ontlokt bij mensen overmatig volgend gedrag op, wat zich uit in risico’s vermijden, zich afhankelijk opstellen en met alle winden meewaaien.

Hoe op te lossen? De Leider: neem eens een niet-wetende houding aan en gebruik de kracht van de stilte. Bijvoorbeeld door tegen de Volger te zeggen: “Ik zou niet weten hoe ik dit moet doen”, en dan vervolgens je mond houden en afwachten. De Volger: probeer eerst zelf een oplossing te bedenken en uit te voeren, voordat je erom gaat vragen.

 

  1. Knellende liefdesdans. Mensen die graag helpen zijn vriendelijk, complimenteus en moedigen aan. Als ze daarin doorslaan gaan ze anderen betuttelen en kunnen ‘klef’ worden. De achtergrond van dit gedrag is de overmatige behoefte aan aandacht en goedkeuring. Dit gedrag ontlokt de Ondersteuner bij mensen. Deze mensen luisteren graag, werken mee en tonen oprechte interesse. Slaan ze hierin door dan zijn ze snel beïnvloedbaar, zeggen overal ja tegen en hebben de neiging zich doorlopend te verontschuldigen.

Hoe op te lossen? De Helper: ga eens op je handen zitten en kom niet direct in actie. Daarmee geef je een ander de mogelijkheid om te gaan helpen. Dat geeft rust. De Ondersteuner: probeer sneller je grens aan te geven en te benoemen wat voor jou belangrijk is.

Welke interactiepatroon herken jij bij jezelf en bij je collega’s? Ik ben benieuwd.

 

Op de hoogte blijven van nieuwe verhalen? Stuur me een e-mail en ik zet je op mijn maillijst.