Vanwaar dit blog? Met dit blog doe ik een appel op alle vragers, aanbieders, denkers, doeners en onderzoekers die actief zijn in het leerlandschap dat Leiderschapsontwikkeling heet. En voornamelijk op hun gezonde verstand. Ik zie dat ons leerlandschap zo vol staat met bomen, struiken, hekken en wegwijzers dat er nauwelijks licht tussendoor schijnt.
Er wordt van alles bedacht over leiderschap: nieuw leiderschap, coachend leiderschap, bezielend leiderschap, volhardend leiderschap, en zo kan ik nog wel even doorgaan. Open plekken zijn er nauwelijks meer. En als er eentje wordt gespot dan staat die in korte tijd vol met nieuwe aanplant. De graslanden zijn overbevolkt met grazers en aan de oevers van rivieren en meren zitten vele tientallen mensen te vissen. En het aantal hengelaars dat op en rond het viswater een stek opeist, groeit met de dag. Net als bij coaching, lijkt leiderschapsontwikkeling een Nationale hobby te zijn.

Wildgroei

Kortom, er ontstaat wildgroei. Met als effect dat de bomen elkaar in de weg staan, het gras niet meer groeit, de grond uitgeput raakt en paden en wegen overwoekeren. Bovendien daalt de visstand en stapelt de ‘vervuiling’ zich op. Als ik met HR-professionals, managers en ondernemers over leiderschapsontwikkeling praat, dan hoor ik ze zeggen dat ze door de bomen het bos niet meer zien. Het kaf niet meer van het koren kunnen scheiden en dat certificering/accreditatie van trainers, coaches en andere begeleiders nog onvoldoende bijdraagt aan een hogere kwaliteit. Het aantal leiderschapsprogramma’s, boeken, modellen en instrumenten blijft groeien. En het denken over leiderschap schijnt niet te kunnen zonder bijvoeglijke naamwoorden te gebruiken. Kijk hier maar eens.

Rijkdom en 37 keer per week

Op 9 augustus schreef Jamal Quariachi in Trouw over de leegte in leiderschap. Dit onder de kop “Rijkdom”. Naast een persoonlijke ervaring met het gedrag van een vastgoedhandelaar, refereert Quariachi aan een column van Peter de Waard in de Volkskrant onder de kop “Waarom haten CEO’s hun werk niet meer?” Uit een onderzoek in Harvard Business Review, waarin de tijdsbesteding van 27 CEO’s onder de loep werd genomen, is duidelijk geworden dat deze topmensen gemiddeld 37 keer per week vergaderen. En dat ze extreem weinig tijd besteden aan medewerkers op de werkvloer en klanten. Respectievelijk 6 procent en 3 procent van hun tijd. Jamel Quariachi vraagt zich terecht af wat je aan de miljoenen hebt als je terugkijkend op je leven constateert dat je het grootste deel van je tijd vergaderd hebt en je je kinderen nauwelijks hebt leren kennen.

Loser

‘Iedereen ambieert tegenwoordig een leidinggevende functie’, vervolgt de columnist in Trouw. Een mantra van deze tijd. Het smoel van menig medewerker is omhoog gericht in de overtuiging dat een leidinggevende positie en het salaris, gelukkig maken. Quariachi spreekt van een leidinggevende als loser. Iemand die zijn leven vergooit met de illusie van macht en rijkdom. Misschien dat elke vacature voor een leidinggevende functie voortaan moet worden voorzien van een sigaretten-achtige waarschuwing: deze baan brengt ernstige schade toe aan uw welzijn. Met deze stevige druk op de alarmknop beëindigt de schrijver zijn column. Wat betekent de wildgroei en deze waarschuwing voor de ontwikkeling van leiderschap en leiderschapsprogramma’s? Dat er wellicht een Ministerie van Leiderschap komt dat wetten en regels bedenkt, beheerders en handhavers inzet? Wat in mijn ogen nodig is, is rentmeesterschap.

Rentmeesterschap

Laten we ons leerlandschap gaan onderhouden en als eerste rentmeesters zijn. Het rentmeesterschap of stewardship is een waardevolle en krachtige karakteristiek van leiderschap. Kenmerkend voor een rentmeester is dat hij/zij bouwt aan een gezonde gemeenschap en investeert duurzaam in mens, organisatie en samenleving. In het geval van het leerlandschap Leiderschap maakt de rentmeester een nieuw inrichtingsplan, bestrijdt houtrot, snoeit takken, kapt zieke bomen, baggert sloten uit, zuivert het water, harkt paden aan en creëert ruimte voor al het moois dat er is en zich aandient. Hij/zij creëert een (nieuw) evenwicht. Met als resultaat een toegankelijk leerlandschap waar mensen zich welkom voelen en hun weg in weten te vinden. Een plek om samen te komen, kennis en kunde te delen en te zorgen voor een gezond groei- en leerklimaat.

In gesprek

Met dit blog start ik het gesprek. Laat mij en anderen weten hoe u denkt over leiderschapsontwikkeling in Nederland en wat naar uw mening wel en niet nodig is.